Ewolucja Wędkarstwa – Od Prostoty do Złożoności

Written by on 02/12/2023

Ewolucja Wędkarstwa – Od Prostoty do Złożoności

Wędkarstwo stanowi jedną z najpopularniejszych form aktywności na świeżym powietrzu w Stanach Zjednoczonych – około 50-60 milionów Amerykanów uprawia wędkarstwo przynajmniej raz w roku. Razem z tą aktywnością wiąże się ogromny przemysł o rocznych sprzedażach detalicznych wynoszących około 50 miliardów dolarów, obiecujący zwiększenie sukcesu wędkarskiego poprzez zakup najnowszych gadżetów.

Najstarsze haczyki na ryby na świecie odkryte na Okinawie Kolce sprzed 23 000 lat wykonane są z muszli ślimaków.

Najbardziej podstawowym narzędziem wędkarskim jest skromny haczyk, który istnieje znacznie dłużej niż wędkarstwo rekreacyjne. Historycznie rzecz biorąc, zestaw haczyk i linka był wykonany z muszli lub kości i datuje się co najmniej na 16 000 lat temu. Jednak w szóstym wieku, gdy wynaleziono metalurgię, czyli praktykę wydobywania i obróbki metali, haczyki wędkarskie zaczęto robić z miedzi i brązu. Następnie były one przytwierdzane do lin wykonanych z włókien roślinnych, ścięgien, włosów konia, jedwabiu lub innych naturalnych materiałów, aby wyciągać obfite ilości ryb. Pod koniec XVIII wieku wędki z przelotkami i prostymi kołowrotkami były powszechne, ale dopiero po II wojnie światowej włókno szklane, a nie bambus, stało się dominującym materiałem do budowy wędzisk. W tym samym czasie na rynek trafiła nylonowa linka wędkarska. Linka była gładka i cieńsza, mogła być nawijana przez coraz większe kołowrotki, co ułatwiało i usprawniało rzuty. Łatwość wielokrotnego rzucania na duże odległości skłoniła do rozwoju sztucznych przynęt, które teraz są dostępne w każdym rozmiarze, stylu i kolorze, wypełniając tysiące stron wirtualnych katalogów wędkarskich. Obecnie dostępne są wędki i kołowrotki o cenach sięgających tysięcy dolarów dla tych, którzy mają środki i konieczność posiadania. Dostępne rozmiary haczyków wahają się od niewielkiego rozmiaru 24 do ogromnego rozmiaru 27/0, prawdopodobnie największego haczyka do prawdziwej  wędkarskiej przygody. Jednak większe, silniejsze, niekoniecznie są tym, czego współczesny wędkarz szuka. Co ciekawe, w ostatnich latach pojawił się wzrost zainteresowania wędkarstwem powrotnym do podstaw.

Reklama

Davidsonflyfishing.com-Tenkara

Jedną z najbardziej znanych metod, która powróciła, jest metoda “tenkara”, która stała się popularna w Japonii, a następnie poza nią pod koniec lat 2000. W tym, co można opisać jako minimalistyczne podejście do wędkowania muchowego, kawałek linki jest przytwierdzony do zazwyczaj rozkładanej giętkiej wędki, a nie używa się kołowrotka. Sztuczna mucha służy jako przynęta, umieszczana w miejscach podejrzewanych o obecność ryb w zasięgu wędkarza. Ta minimalistyczna metoda kija, linki i haczyka ozdobionego piórami jest uderzająco podobna do podejścia macedońskich rybaków sprzed nawet 2000 lat. Proste, intuicyjne i skuteczne to cechy, których współcześni wędkarze szukają w swoim hobby.

Podczas gdy wędkowanie haczykiem i linką bez wątpienia miało swoje początki w celu zapewnienia pożywienia dla przeżycia, wędkarstwo rekreacyjne  było rozrywką przez ponad 500 lat. Warto zauważyć, że od samego początku ludzie zdawali sobie sprawę, że wędkowanie dla zabawy wymaga poczucia odpowiedzialności. W rzeczywistości pierwsza pisemna wzmianka o minimalizowaniu wpływu wędkarza na populacje ryb pochodzi z końca XV wieku, gdy angielska zakonnica Juliana Berners ostrzegała przed złowieniem “zbyt dużo na raz”. Jej argumentacja opierała się na tym, że jeśli wędkarz złowiłby zbyt wiele ryb naraz, mógłby zepsuć doświadczenie zarówno dla siebie, jak i sąsiadów w późniejszym czasie.

Podczas gdy powody podejmowania wędkowania, a także materiały i procesy używane do budowy nowoczesnego sprzętu, zmieniły się znacznie przez ostatnie kilka tysięcy lat, podstawowe składniki – haczyk i linka – pozostały niezmienne. Haczyk lub podobne urządzenie wędkarskie było wytwarzane przez ludzi przez wiele tysięcy lat. Najwcześniejszym prahistorycznym sprzętem nazywanym gorgią było podwójne, spiczaste drewno z cienkim sznurem przewiązanym pośrodku. Podczas wędkowania gorgia była układana równolegle do linii i zakopywana wewnątrz kuli przynętowej, którą ryba mogła łatwo połknąć. Po dostaniu się do ust ryby, kula przynętowa często miękła i rozpadała się na skutek zębów gardłowych, a każde pociągnięcie wzdłuż liny sprawiało, że uwolniona gorgia obracała się poprzecznie i zatykała się w gardle ryby, podobnie jak kość rybna lub kość kurczaka może przekłuwać i blokować przełyk człowieka. Pełniły podobne funkcje kotwiczenia co haczyki, ale do prawidłowego działania potrzebne były obie końce, aby mocno wbijały się w gardło ryby.

Najstarsze na świecie haczyki wędkarskie (wykonane z muszli ślimaka morskiego) odkryto w jaskini Sakitari na wyspie Okinawa, datowane na okres między 22 380 a 22 770 lat temu. Są one starsze niż haczyki rybackie z jaskini Jerimalai w Wschodnim Timorze datowane na okres między 23 000 a 16 000 lat temu, oraz z Nowej Irlandii w Papui-Nowej Gwinei, datowane na okres między 20 000 a 18 000 lat temu. Najwcześniejsze haczyki rybackie w Ameryce, datowane na około 11 000 lat p.n.e., zostały zgłoszone z wyspy Cedros na zachodnim wybrzeżu Meksyku. Haczyki te były wykonane z muszli. Muszle stanowiły powszechny materiał do haczyków rybackich znalezionych w różnych częściach świata, a kształty prehistorycznych muszlowych haczyków były czasami porównywane, aby ustalić, czy dostarczają informacji na temat migracji ludzi do Ameryki.

Wczesne pisemne odniesienie do haczyka rybackiego można znaleźć w odniesieniu do Lewiatana w Księdze Hioba 41:1; “Czy możesz wyciągnąć lewiatana na haczyku?” Haczyki rybackie były wytwarzane z różnych materiałów, w tym drewna, kości zwierzęcych i ludzkich, rogu, muszli, kamienia, brązu, żelaza, aż do współczesnych materiałów. W wielu przypadkach haczyki były tworzone z wielu materiałów, aby wykorzystać siłę i pozytywne cechy każdego z nich. Norwegowie aż do lat 50. XX wieku wytwarzali haczyki na szczupaki z drewna jałowca. Haczyki z jakościowej stali zaczęły pojawiać się w Europie w XVII wieku, a produkcja haczyków stała się zadaniem dla specjalistów.

 

MUZEUM MANITOBY, KOLEKCJA MUZEUM HBC

Gorges/ Wikipedia.org

Davidsonflyfishing.com-Tenkara

Maori_Hamecon/ Wikipedia.org

Stone Age/Wikipedia.org

Emanuela Cristiani/Creative Commons.

Najstarsze haczyki na ryby na świecie odkryte na Okinawie Kolce sprzed 23 000 lat wykonane są z muszli ślimaków.


Reader's opinions

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *