Ekologia

Katastrofa ekologiczna na Odrze w 2022 roku: Nowe odkrycia naukowe rzucają światło na przyczyny masowego śnięcia ryb W 2022 roku Odra stała się świadkiem jednej z największych katastrof ekologicznych w Europie. W ciągu kilku tygodni rzeka straciła znaczną część swojej ichtiofauny, a śnięte ryby wypełniły jej nurt. Dotychczasowe hipotezy skupiały się na toksycznym działaniu złotej algi (Prymnesium parvum), ale najnowsze badania przeprowadzone przez zespół pod kierownictwem dr. Leszka Satory wskazują na inny mechanizm odpowiedzialny za te tragiczne wydarzenia. Według przełomowych ustaleń, to nie tylko toksyny alg były przyczyną katastrofy, ale przede wszystkim drastyczny spadek zawartości tlenu w wodzie – zjawisko…

W poniedziałek, 20 stycznia 2024 roku, w Sulejowie odbyło się istotne spotkanie przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury, Wód Polskich oraz lokalnego samorządu, które skoncentrowano na kluczowych inwestycjach związanych z rzeką Pilicą i Zalewem Sulejowskim. Rozmowy miały na celu omówienie planowanych działań, które znacząco wpłyną na rozwój regionu oraz poprawę warunków środowiskowych. W spotkaniu wzięli udział m.in. burmistrz Sulejowa Dorota Jankowska, Wiceprezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz, a także przedstawiciele lokalnych i regionalnych struktur związanych z gospodarką wodną. Rewitalizacja Zalewu Sulejowskiego W trakcie rozmów poruszono kwestie dotyczące przywrócenia zdolności retencyjnych zbiornika wodnego oraz budowy infrastruktury rekreacyjno-turystycznej, w tym marin, podestów i ścieżek rowerowych. Mateusz…

Inicjatywa na rzecz nadania rzece Odrze osobowości prawnej nabiera tempa. Pierwszy tysiąc podpisów pod projektem ustawy został oficjalnie złożony u Marszałka Sejmu. To symboliczny, ale i kluczowy krok w procesie legislacyjnym, który ma na celu ochronę jednej z najważniejszych polskich rzek. Organizatorzy zapowiedzieli wstrzymanie zbiórki podpisów do momentu ogłoszenia decyzji Marszałka. Jeśli będzie ona pozytywna, w ciągu trzech miesięcy będzie trzeba zebrać brakujące 99 000 podpisów. Kampania wymaga doskonałego przygotowania – zarówno w zakresie organizacyjnym, jak i merytorycznym. Co warto wiedzieć o procedurze zbierania podpisów? Podpisy tylko na papierze – zgodnie z przepisami, nie można zbierać podpisów w formie elektronicznej.…

Mapa zarządzania wodami w Polsce – funkcjonalność i wyzwania Interaktywna mapa dostępna na stronie internetowej Państwowego Gospodarstwa Wodnego „Wody Polskie” (PUW) stanowi nowoczesne narzędzie wspierające orientację w podziale obszarów wodnych na terenie Polski. Mapa umożliwia użytkownikom szczegółowy wgląd w strukturę zarządzania wodami w kraju, dostarczając kluczowych informacji o podziale administracyjnym wód, odpowiedzialnych jednostkach oraz specyfice danego regionu. Jednak przydatność tego narzędzia może być ograniczana przez jego skomplikowaną strukturę. Jak działa mapa? Mapa pozwala na interakcję poprzez najechanie kursorem na dany obszar hydrograficzny. Dla każdego obszaru dostępne są szczegółowe informacje, takie jak: Kod JCWP (Jednolita Część Wód Powierzchniowych): unikalny identyfikator obszaru,…

Plan ratowania jezior w Wielkopolsce: nowa strategia na 2025 rok Projekt odbudowy zasobów wodnych we wschodniej Wielkopolsce, obejmujący m.in. Pojezierze Gnieźnieńskie i Powidzki Park Krajobrazowy, zostanie kontynuowany w nowej, zoptymalizowanej formie. Ustalono to podczas spotkania zorganizowanego 13 stycznia 2025 roku w Urzędzie Marszałkowskim w Poznaniu. W rozmowach uczestniczyli m.in. ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, przedstawiciele Wód Polskich, Urzędu Marszałkowskiego, samorządów oraz ZE PAK S.A. Kluczowe ustalenia: Rewizja planu z 2022 roku: Dotychczasowy projekt wymagał zmian, ponieważ zawierał braki w dokumentacji administracyjnej, a niektóre zadania były przypisane niewłaściwym podmiotom. Aneks do listu intencyjnego: W najbliższych dniach zostanie przygotowany dokument obejmujący…

Osoba Odra: Inicjatywa na rzecz rzeki i przyszłych pokoleń Społeczność, która wierzy, że rzeka Odra zasługuje na osobowość prawną, podjęła działania, aby to marzenie stało się rzeczywistością. Komitet inicjatywy ustawodawczej „Czysta Odra” zainaugurował proces zbierania podpisów pod projektem ustawy, która umożliwi rzece ochronę prawną i przeciwdziałanie degradacji jej środowiska. Grupa ta jest częścią globalnego ruchu Rights of Nature, dążącego do uznania części natury za podmiot prawny. „Chcemy zapewnić rzece Odrze warunki do Odra-dzania się, ochrony jej wód i istot w nich żyjących” – podkreślają członkowie ruchu. Aby projekt ustawy trafił pod obrady Sejmu, potrzebne jest 100 tysięcy podpisów. „Jeśli każdy…

Nowy drapieżny gatunek śledzia w Bałtyku – rewolucja w ekosystemie? Naukowcy z Uniwersytetu w Uppsali odkryli w Bałtyku nowy, ewoluujący gatunek śledzia. Ta specyficzna populacja, odżywiająca się rybami, wyróżnia się większym rozmiarem i wyższą zawartością tłuszczu, a także mniejszą ilością szkodliwych dioksyn – co czyni ją atrakcyjną alternatywą dla konsumentów. Według badaczy nowy gatunek mógł wyewoluować w odpowiedzi na ograniczoną konkurencję w środowisku Bałtyku, gdzie zasolenie i brak drapieżników takich jak makrele czy tuńczyki stworzyły dogodne warunki. Profesor Leif Andersson, kierujący badaniem, wyjaśnił, że śledzie te przystosowały się genetycznie do nowej diety, co wpłynęło także na budowę ich ciała, w…

Fińska tradycja w służbie ekologii: Świąteczne choinki ratują wodne ekosystemy W Finlandii trwa poświąteczna akcja ekologiczna, podczas której świąteczne choinki są zatapiane w zbiornikach wodnych, takich jak jeziora czy zatoki. Naukowcy podkreślają, że działanie to pozytywnie wpływa na środowisko – zatopione drzewa poprawiają jakość wód, wspierają rozwój fauny wodnej i zwiększają bioróżnorodność. W mieście Vaasa, na zachodnim wybrzeżu Finlandii, już po raz dziesiąty zorganizowano zbiórkę drzewek, które następnie zatapiane są w lokalnej zatoce. Akcję wspierają lokalne kluby wędkarzy, które pomagają w przygotowaniu przerębli oraz zabezpieczaniu choinek obciążanych biodegradowalnym sznurkiem i kamieniami. Podobne działania odbywają się w innych miejscach, m.in. w…

Nowy rezerwat „Kania” wzbogaca przyrodniczy krajobraz Opolszczyzny Opolszczyzna zyskała kolejny rezerwat przyrody – „Kania”. To wyjątkowy obszar o powierzchni 74 hektarów, położony w dolinie rzeki Prosny, na terenie gminy Byczyna. Jego utworzenie to efekt współpracy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Opolu oraz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach w ramach projektu „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”. Skarb przyrody w sercu Opolszczyzny Rezerwat „Kania” obejmuje podmokłe tereny leśne, w tym fragmenty użytku ekologicznego Starorzecze Prosny II oraz korytarz ekologiczny łączący Stawy Milickie z Borami Stobrawskimi. Znajdziemy tu rzadki w skali regionu ols porzeczkowy – najlepiej zachowany tego typu ekosystem na…

Czebaczek amurski: inwazyjna ryba z Azji, która zagraża polskim ekosystemom Czebaczek amurski (Pseudorasbora parva), nazywany również kiełbiem amurskim, to jeden z najbardziej inwazyjnych gatunków ryb w Europie. Ta niewielka, słodkowodna rybka pochodząca z Azji Wschodniej została przypadkowo wprowadzona do europejskich wód w latach 60. XX wieku. W Polsce pojawiła się w 1990 roku, a jej szybka ekspansja stanowi obecnie poważne wyzwanie dla ochrony rodzimych ekosystemów. Czebaczek amurski konkuruje z rodzimymi gatunkami ryb karpiowatych o pokarm i przestrzeń życiową, a także wyjada ich ikrę i młode stadia. Jest także wektorem niebezpiecznych pasożytów, które zagrażają innym organizmom wodnym. Szybki rozród, niewielkie rozmiary…

Stanowisko PGW Wody Polskie w sprawie oczyszczalni ścieków „Cyraneczka” PGW Wody Polskie wydały stanowisko dotyczące działalności oczyszczalni ścieków „Cyraneczka” zarządzanej przez Zespół Budowy Domów Jednorodzinnych i Wielorodzinnych Sp. z o.o. w Warszawie. Decyzją z lutego 2024 roku oczyszczalnia uzyskała pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych do Kanału Wawerskiego. Warunki określone w pozwoleniu obejmują m.in. dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających zgodnie z przepisami prawa wodnego. Dotychczasowe kontrole przeprowadzone przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz Zarząd Zlewni w Warszawie wykazały, że oczyszczalnia realizuje zalecenia pokontrolne w zakresie możliwym do wykonania. Pewne zmiany w normach środowiskowych, takie jak zwiększenie dopuszczalnej ilości azotu…

Polska w obliczu wodnych wyzwań: susze, powodzie i jakość wody Polska staje przed rosnącymi wyzwaniami związanymi z wodą. Częstsze i bardziej intensywne zjawiska hydrologiczne, takie jak susze i powodzie, w połączeniu z niską jakością wody w rzekach, stawiają kraj w obliczu poważnych problemów. Tylko 1,8% rzek w Polsce ma wodę o pierwszej klasie czystości, zdatnej do picia, a średnia ilość wody na mieszkańca jest trzykrotnie niższa od europejskiej średniej. Polska Akademia Nauk powołała Komitet Nauk o Wodzie i Gospodarki Wodnej, który ma opracować interdyscyplinarny program badawczy skupiony na bezpieczeństwie wodnym. Prof. Paweł Rowiński, przewodniczący Komitetu, podkreśla, że zarówno susze, jak…

Paradoks Jevonsa na wodach: Wędkarstwo i jego rosnący wpływ na populacje ryb Autor Rafał Chwaliński Paradoks Jevonsa, znany głównie w kontekście przemysłu i energetyki, odnosi się również do środowiska naturalnego, w tym do wód i ich zasobów. Ten ponadczasowy problem, opisany przez ekonomistę Williama Stanleya Jevonsa, mówi, że większa wydajność w wykorzystaniu surowców prowadzi paradoksalnie do ich większego zużycia. Obecnie, w kontekście wędkarstwa, ta teza nabiera wyjątkowego znaczenia. Nowoczesne technologie wędkarskie, takie jak echosondy pozwalające precyzyjnie lokalizować ławice ryb czy innowacyjne przynęty, zwiększają skuteczność połowów. Niestety, zamiast łagodzić presję na populacje ryb, prowadzą do ich większej eksploatacji. Wędkarze łowią więcej,…

Wędkarstwo sportowe: pasja czy okrucieństwo? Debata o etyce i ekologii Autor Rafał Chwaliński W miarę jak ludzkość ewoluuje, coraz częściej stajemy przed pytaniem, czy nasze tradycyjne pasje pozostają w zgodzie z nowoczesnymi wartościami etycznymi i ekologicznymi. Jednym z takich tematów, budzącym skrajne emocje, jest wędkarstwo sportowe. Czy łowienie ryb to niewinna zabawa i sposób na relaks w bliskości natury, czy może brutalne naruszenie praw zwierząt? Na antenie Radia Rzeszów odbyła się intrygująca debata, w której wzięli udział profesor Ewa Węgrzyn z Uniwersytetu Rzeszowskiego i Piotr Konieczny, dyrektor Krośnińskiego Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego. Dyskusja, prowadzona w duchu szacunku i otwartości, postawiła…

Walka z kłusownictwem w dorzeczu Parsęty – kolejne zatrzymania W ostatnich dniach w dorzeczu Parsęty doszło do dwóch znaczących interwencji wymierzonych w kłusowników niszczących lokalną populację troci. Dzięki współpracy społeczników i służb udało się zatrzymać osoby odpowiedzialne za nielegalny połów ryb, niszczący przyrodnicze bogactwo regionu. Bracia zatrzymani na rzece Pokrzywnicy 27 listopada późnym wieczorem członkowie Towarzystwa Miłośników Parsęty wspólnie ze strażnikami Społecznej Straży Rybackiej Białogard oraz funkcjonariuszami Komendy Powiatowej Policji w Białogardzie zatrzymali dwóch braci, którzy ponownie dopuścili się kłusownictwa na tarliskach rzeki Pokrzywnicy. Mężczyźni odłowili trzy dorodne trocie – dwie samice i samca, których łączna waga przekraczała 11 kg.…

Zaproszenie do udziału w spotkaniu z przedstawicielami Ministerstwa Klimatu i Środowiska Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprasza przedstawicieli organizacji pozarządowych na spotkanie, które odbędzie się 29 listopada 2024 r. w Warszawie. Celem wydarzenia, realizowanego w ramach Wieloletniego Programu Współpracy z organizacjami trzeciego sektora, jest podsumowanie działań ministerstwa w mijającym roku oraz omówienie planów na przyszłość. Podczas spotkania poruszone zostaną kluczowe kwestie, w tym problem dezinformacji klimatycznej oraz tematy związane z nadchodzącą prezydencją. Uczestnicy będą mieli okazję do wymiany poglądów z przedstawicielami resortu: Pauliną Hennig-Kloską, ministrą klimatu i środowiska, Urszulą Zielińską oraz Krzysztofem Bolestą, wiceministrami klimatu i środowiska. Zgłoszenia należy przesyłać do…